Fat Protocol Thin Application or Thin Protocol Fat Application? (P1)

Nếu bạn là một nhà đầu tư hay đơn giản chỉ là một người có sự quan tâm tới công nghệ, nhất là công nghệ blockchain thì có lẽ bạn nên biết về định đề khá phổ biến này – cái chỉ cho chúng ta thấy những tầng nào trong hệ sinh thái công nghệ nói chung (Protocol – Giao Thức hay Application – Ứng Dụng) sẽ tạo nên nhiều giá trị nhất cho chính hệ sinh thái tổng thể, cho nhà đầu tư cũng như cho cuộc sống thực tiễn của con người.

Giao Thức là gì? – Nói đơn giản, khái niệm Giao Thức là một bộ các quy tắc/bộ các tiêu chuẩn mà những thiết bị, phần mềm hay bất cứ một tác nhân nào muốn giao tiếp hoặc tương thích với chúng đều phải tuân thủ.

Trước tiên chúng ta cần nắm được sự khác nhau cơ bản giữa token giao thức/nền tảng với token ứng dụng. Giả sử chúng ta có một blockchain có tên là Việt Nam với giao thức quy định “các giao dịch chỉ được phép thực hiện bằng việc trao đổi tiền tệ”. Để tạo điều kiện thuận lợi thực hiện giao thức này, Việt Nam đã phát hành đồng token gốc được gọi là VNĐ. Bên trong Việt Nam có một khu ăn uống được thành lập, tuy nhiên để có thể mua được các món ăn bày bán trong khu ăn uống này người dùng phải đổi đồng VNĐ ra đồng token của khu ăn uống tại một quầy đổi tiền, giả sử đồng token của khu ăn uống có tên là VNF. Nên nhớ rằng những đồng token VNF này chỉ có giá trị sử dụng trong phạm vi của khu ăn uống đó và không có bất cứ giá trị gì khi sử dụng ngoài phạm vi này. Khu ăn uống chính là ứng dụng được xây dựng bên trên một giao thức nền tảng là Việt Nam với đồng token giao thức là VNĐ còn đồng token VNF được gọi là token ứng dụng.

Trong kỷ nguyên của mạng Internet, trước khi có công nghệ blockchain xuất hiện, việc chiếm ưu thế của các ứng dụng tập trung (Apps) so với các giao thức trong vấn đề tạo ra giá trị chủ yếu cho nhà đầu tư lẫn người dùng gần như là áp đảo. Chúng ta có thể thấy được là sự độc bá điển hình của các ông lớn như Google với ứng dụng công cụ tìm kiếm, Facebook với ứng dụng mạng xã hội, Amazon với ứng dụng sàn thương mại điện tử .v.v. và vô số những ứng dụng cực kỳ nổi tiếng khác mang đến giá trị thực tiễn lẫn giá trị vốn hóa rất cao trên thị trường. Trong khi đó, không gian phát triển của các giao thức lại khiêm tốn hơn với số lượng ít ỏi các giao thức mạng quen thuộc mà chúng ta vẫn thường sử dụng như giao thức TCP/IP (giao thức truyền tin liên mạng – mạng Internet), HTTPS (để duyệt web), SMTP (giao thức chuyển e-mail), FTP (giao thức truyền file), SNMP (giao thức quản lý mạng), các giao thức ngôn ngữ lập trình C++, Javascript hay các nền tảng phổ biến như Window, macOS, Android, iOS .v.v. tầng giao thức trong kỷ nguyên này của Internet đã không đem tới sự bùng nổ về giá trị lớn (phần lớn chúng được sử dụng miễn phí và rất ít giao thức/nền tảng thu được phí khi sử dụng) như khi đem so với những gì mà các ứng dụng hoạt động trên đó mang lại, mặc dù chúng ta không thể phủ định vai trò cực kỳ thiết yếu của chúng. Đây chính xác là biểu hiện của khái niệm Thin Protocol Fat Application (tạm dịch: Lớp Giao Thức thì mỏng, lớp Ứng Dụng thì dày) khi nói đến vấn đề khu vực nào tạo ra giá trị nhiều hơn trong một hệ sinh thái công nghệ tổng quan.

Dựa vào định nghĩa về giao thức như bên trên, một nền tảng blockchain có thể được xem là một loại giao thức với các quy tắc vận hành riêng biệt của mình. Thực tế hiện nay trong lĩnh vực blockchain, các giao thức được xem là có giá trị lớn hơn rất nhiều so với các ứng dụng phi tập trung tương ứng được xây dựng trên chúng. Bởi vì không gian phát triển của các ứng dụng phi tập trung trong lĩnh vực này còn quá non trẻ và kém tính hữu ích. Trong khi đó, người ta đang tập trung cao độ vào việc tìm ra các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng của các giao thức/nền tảng blockchain nói chung để đáp ứng được những yêu cầu thực tiễn từ người dùng (như tốc độ giao dịch, tính phi tập trung hoàn toàn và vấn đề bảo mật tuyệt đối .v.v.).

Đã có những ý kiến cho rằng lĩnh vực blockchain cho phép chúng ta đảo ngược định đề trên thành Fat Protocol Thin Application (tạm dịch: Lớp Protocol thì dày, lớp ứng dụng thì mỏng) bởi vì một nguyên do quan trọng là ở giai đoạn trước khi blockchain xuất hiện những nhà lập trình chỉ có thể kiếm được tiền từ giao thức mà họ phát triển bằng cách tạo ra các phần mềm ứng dụng chạy trên giao thức đó (gần như rất khó để kiếm được tiền trực tiếp bằng việc thu phí sử dụng cho các giao thức mà họ tạo ra) và sau đó tìm cách bán chúng đến người dùng, nhưng với việc triển khai được token nhờ vào công nghệ blockchain mà các nhà lập trình giao thức đã có thể trực tiếp kiếm tiền từ các giao thức bằng hình thức thu phí giao dịch người dùng thông qua việc sử dụng token để kích hoạt các giao dịch trên giao thức/nền tảng đó. Việc này sẽ kích thích các nhà lập trình có động lực để sáng tạo ra nhiều giao thức hiệu quả hơn, mang lại nhiều giá trị hơn cho hệ sinh thái. Thêm nữa, sự xuất hiện của token đã trở thành phần thưởng khuyến khích cộng đồng người dùng tham gia vào hệ thống với những đóng góp chất lượng hay có những hành động tích cực nhằm mục đích bảo vệ và phát triển giao thức/nền tảng ngày một trở nên tối ưu hơn, điều mà ở giai đoạn trước khi có sự xuất hiện của blockchain các nền tảng hay giao thức truyền thống chưa bao giờ có được. Đây chính xác là cách mà giá trị của tầng giao thức/nền tảng ở giai đoạn đầu của kỷ nguyên blockchain đang ngày càng dày (fat) hơn so với tầng ứng dụng, giá trị vốn hóa thị trường của các dự án xây dựng một nền tảng/giao thức hầu như phát triển nhanh hơn rất nhiều so với tổng giá trị của các ứng dụng được khởi tạo trên chúng nhưng không có nghĩa rằng điều này đơn giản kéo dài mãi mãi mà sẽ có những thay đổi qua từng giai đoạn phát triển chung. (Lý do sẽ được nhắc tới ở phần 2 của series này)

Về hình thức, các giao thức trong lĩnh vực blockchain nó hoạt động giống như cách mà cửa hàng ứng dụng (app store) của Apple vận hành. Những ứng dụng được xây dựng trên nền tảng iOS của Apple phải trả phí để được đưa lên cửa hàng ứng dụng của Apple (trong khi việc sử dụng nền tảng iOS để phát triển các ứng dụng là miễn phí) nhằm tiếp cận với số lượng đông đảo người dùng sử dụng điện thoại Iphone => một cách thu phí gián tiếp nhờ vào phần cứng (các thiết bị của Apple) có số lượng lớn khách hàng. Tương tự như vậy, nhưng đối với kỷ nguyên của blockchain, những ứng dụng phi tập trung (DApps) cũng được xây dựng ở lớp trên cùng và phải trả phí trực tiếp cho lớp giao thức nền tảng mà chúng xây dựng trên đó. Một giao thức nền tảng càng có nhiều ứng dụng hữu ích được xây dựng trên nó thì nó càng trở nên có giá trị theo thời gian.

Đọc tiếp Phần 2

Admin: John Nguyen / JohnRockefellerVn

Đặt mua sách Blockchain Trong Kỷ Nguyên Phi Tập Trung

Related posts

Leave a comment

error: Content is protected !!